XÂY DỰNG MÔ HÌNH KINH DOANH

Mô hình kinh doanh là một khái niệm khá mới và trừu tượng đối với doanh nghiệp Việt Nam. Khái niệm này được đúc kết bởi Al - Debei, El - Haddadeh và Avison (2008), mô hình chỉ ra rằng sự dự định giá trị, mô hình giá trị (cơ sở hạ tầng của tổ chức và hướng phát triển kinh doanh), kèm với giá trị tài chính (phương pháp định giá, doanh thu và chi phí) và mạng giá trị chỉ rõ cấu tạo chính hoặc kích thước của mô hình kinh doanh.

 

Do đó một Mô hình kinh doanh cần mô tả được lý do, cách thức mà một doanh nghiệp tạo ra, cung cấp và nắm giữ giá trị trong việc tạo dựng ra giá trị cho khách hàng mục tiêu của mình. Quá trình của cấu trúc Mô hình kinh doanh là một phần của chiến lược kinh doanh nhằm triển khai và đạt được các định hướng mà chiến lược đã vạch ra.

 

Trong lý thuyết và thực tế Mô hình kinh doanh được sử dụng như là một kim chỉ nam cho mọi hoạt động kinh doanh và từ đó xây dựng được lợi thế cho doanh nghiệp trong thị trường cạnh tranh. Mô hình kinh doanh sẽ bao gồm mục đích, quá trình kinh doanh, khách hàng mục tiêu, cơ cấu tổ chức và chính sách kinh doanh.

 

Việc thiết kế một Mô hình kinh doanh cần đảm bảo tính thực tế và hiệu quả cần phải tổng hòa nhiều thông tin từ phân tích môi trường kinh doanh, đối tượng khách hàng mục tiêu, đối thủ cạnh tranh, xu hướng, hành vi khách hàng và kể cả môi trường nội bộ. Mở rộng thêm về logic thiết kế này nhấn mạnh việc sử dụng các nguồn lực kinh doanh để giúp doanh nghiệp tạo nên một doanh nghiệp phát triển vượt trội và tạo dựng được lợi thế cạnh tranh bền vững.

 

Mô hình kinh doanh luôn được các doanh nghiệp trên thế giới cập nhật cải tiến liên tục nhằm đáp ứng cho sự thay đổi nhanh chóng và toàn cầu hóa, từ 1950, các Mô hình kinh doanh mới đến từ chuỗi cửa hàng McDonald ' s và Toyota. Vào năm 1960s, người cải tiến Mô hình kinh doanh của Walmart và mô hình đại siêu thị Hypermarkets.

 

Năm 1970, các mô hình kinh doanh mới ra đời từ FedEx và Toys R Us, năm 1980 từ Blockbuster, Home Depot, Intel và Dell Computer, năm 1990 từ Southwest Airlines, Netflix, eBay, Amazon.comvà Starbucks.

 

 

Ngày nay, các loại Mô hình kinh doanh có thể phụ thuộc vào công nghệ được sử dụng. Ví dụ, doanh nghiệp dựa vào internet có thể tạo ra các mô hình mới mà phụ thuộc chủ yếu vào sự xuất hiện của công nghệ mới nổi. Sử dụng công nghệ, các doanh nghiệp có thể đạt một số lượng lớn khách hàng với chi phí thấp. Thêm vào đó, sự tăng lên của đầu tư ngoài quốc gia và toàn cầu hoá có nghĩa là các mô hình kinh doanh phải tính toán chiến lược nguồn lực, chuỗi cung phức tạp và dịch chuyển tới hợp tác, cấu trúc quan hệ hợp đồng.

Ngày nay, thế giới cạnh tranh và phẵng, xuất phát từ nhu cầu tồn tại và phát triển nên xuất hiện loại hình mô hình kinh doanh và một số Mô hình kinh doanh tiêu biểu như:

  • Mô hình kinh doanh kết hợp truyền thống và điện tử (Bricks and clicks business model): Mô hình kinh doanh mà một công ty liên quan tới sự hiện diện của trực tuyến (online - clicks) và truyền thống (offline - bricks). Ngày này mô hình Bricks and Clicks phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam tạo ra sự tiện dụng cho khách hàng.
  • Mô hình cắt giảm trung gian (Cutting out the middleman model): Việc cắt giảm chi phí để tạo ra lợi thế cạnh tranh đã tạo cho các công ty đưa ra mô hình Cắt giảm trung gian”. Thay vì đi qua các kênh phân phối truyền thống, (như từ nhà phân phối đến đại lý và sau đó là điểm bán để đến tay người tiêu dùng cuối cùng thì các công ty có thể trao đổi trực tiếp với mỗi khách hàng hoặc thông qua Internet, mạng xã hội.
  • Mô hình bán hàng trưc tiếp (Direct Sales Model): Bán hàng trực tiếp là tiếp thị và bán các sản phẩm tới khách hàng trực tiếp không thông qua hệ thống phân phố. Mô hình bán hàng trực tiếp phù hợp với các sản phẩm B2B.
  • Nhượng quyền thương mại (Franchise): Nhượng quyền thương mại là một mô hình mà ở đó doanh nghiệp hoặc cá nhân được nhượng quyền sẽ sử dụng mô hình kinh doanh thành công của một doanh nghiệp khác.

Một Mô hình kinh doanh phù hợp, sát với thực tế doanh nghiệp sẽ giúp cho doanh nghiệp đi nhanh hơn và cộng hưởng được giá trị trong tương lai.

 

Chuyên gia Gmarks Vietnam tổng hợp.

Tin tức
Trong lý thuyết và thực tế Mô hình kinh doanh được sử dụng như là một kim chỉ nam cho mọi hoạt...
“Xây dựng chiến lược đã khó, thực thi chiến lược còn khó hơn”, câu nói có vẻ mâu thuẫn nhưng...
Làm thế nào để khách hàng mục tiêu biết đến thương hiệu? Thương hiệu là gì và tại sao phải...
Hệ thống nhận diện thương hiệu là tất cả các hình ảnh từ màu sắc đến hình ảnh và và các...